فرونشست دشت تهران

بررسی نقشه فرونشست دشت تهران

کد خبر 100033       تاریخ :18/10/1395

این موضوعی است که کاوه زرگران رئیس کمیسیون کشاورزی و آب اتاق تهران با “روزنامه شهروند” در میان می گذارد و می گوید: مرکز تحقیقات راه و شهرسازی با همکاری اتاق بازرگانی نقشه فرونشست دشت تهران را آماده کرده است و براساس این نقشه هشداردهنده نه تنها جاده های منتهی به پایتخت در معرض یک تهدید هولناک هستند که زیر لایه پوستی زمین در محل راه آهن شهر، پمپ بنزین ها و باند فرودگاه مهرآباد خالی شده است. برداشت بی رویه آب از سفره های زیرزمینی مهم ترین عامل این فاجعه ای است که تا چند قدمی تهرانی ها قرار گرفته است. علاوه بر آن فرسوده بودن لوله های آبرسانی شهر و نشت از آنها یکی دیگر از عوامل این تهدید بزرگ است. زرگران به «شهروند» می گوید: عمر شبکه آب تهران در برخی مناطق به بیشتر از ٣٠ سال می رسد و حالا لوله های منسوخ و از رده خارج شده به خطری بالقوه در زیر زمین تهران تبدیل شده اند. علاوه بر آن حفاری های غیراصولی مترو در شهر، موضوع دیگری است که گزارش مرکز تحقیقات راه و شهرسازی نسبت به آن هشدار داده است. تهران که حالا تبدیل به یک بمب مرگبار شده است، بزرگترین راه نجات خود را در اجرای طرح تعادل بخشی و احیای سفره های آب زیرزمینی می بیند. طرحی که وزارت نیرو متولی اجرای آن شده است اما همچنان درگیر اما و اگرهای تأمین اعتبار برای آن و کسری های بودجه است.

منطقه شهریار با بالاترین سرعت نشست می کند

شهروندان پایتخت نشین طی چند هفته گذشته، شاهد نشست زمین در چندین نقطه از تهران بودند و این اتفاقات زنگ خطر فرونشست زمین در کلانشهر تهران را بلندتر از گذشته به صدا درآورد. کار تا جایی پیش رفت که بحران فرونشست زمین به دلیل کاهش شدید منابع آب زیرزمینی باعث شد تا کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران دست به کار شود و این موضوع را در دستور جلسه نشست اخیر خود قرار دهد. روز گذشته نمایندگان بخش خصوصی در کنار نمایندگانی از نهادهای دولتی و عمومی در این نشست به بررسی این بحران زیستی پرداختند. نگرانی ها از فرونشست زمین در تهران تا حدی است که به گفته کاوه زرگران، رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران، برخی گزارش ها نشان می دهد که سرعت سالانه نشست زمین در دشت تهران در برخی نقاط به ٣٦ سانتیمتر در سال رسیده است.

به گفته کاوه زرگران، برداشت بیش از حد مجاز از منابع آب زیرزمینی، از دلایل اصلی ایجاد فرونشست در بیشتر دشت های کشور اعلام شده است و گزارش ها حاکی از آن است که هم اکنون دشت کبودرآهنگ همدان، ورامین، نظرآباد، دشت تهران، دشت مشهد و نیشابور، دشت های استان کرمان، اصفهان و قزوین در شرایط بحرانی ایجاد فروچاله ها و فرونشست قرار دارند. به طور نمونه در دشت کبودرآهنگ همدان طی دوره ٢٨ساله معادل ٤١,٨٩ متر و افت متوسط سالانه طی این دوره آماره معادل ١.٥٠ متر نشست رخ داده است.  او با استناد به برخی گزارش های مطالعاتی، تصریح کرد که گستره نشست دشت شهریار بیشترین سرعت را تجربه کرده و بخش هایی از مناطق ١٦ تا٢٠ تهران را در برگرفته و در معرض ریسک بالا قرار داده است. رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران افزود: سالانه دو متر سطح آب های زیرزمینی نزدیک به ٦٠ دشت اصلی در مرکز ایران افت می کند و این درحالی است که وجود چاه های غیرمجاز در کنار استفاده بی رویه از منابع آب زیرزمینی، این بحران را تشدید کرده است.

به گفته زرگران، درحال حاضر تعداد ١٥ هزار حلقه چاه عمیق در استان تهران گزارش شده و آماری از چاه های غیرمجاز استان در دسترس نیست. او، مدیریت مصرف آب و پایش آن، مدیریت یکپارچه شهری و نیز پایش اطلاعات در این بخش را ازجمله راهکارهای جلوگیری از پیشرفت فرونشست زمین در کشور عنوان کرد.

مترو کار دست پایتخت داده است

رئیس کمیسیون کشاورزی و آب اتاق تهران در مورد فرونشست زمین در استان تهران گفت: جنوب تهران به طور جدی با مخاطرات نشست زمین مواجه است و بررسی ها و گزارش های مطالعاتی نشان می دهد که در میان مناطق ٢٢ گانه تهران، در مناطق شمالی و به طورکلی در شهر تهران دو عامل برای فرونشست وجود دارد که عامل اول فرسودگی تأسیسات شهری ازجمله فرسودگی لوله های آب و نشت آب و در نتیجه نشست زمین ناشی از این عامل است و عامل دیگر حفاری های صورت گرفته ازجمله شبکه مترو است که در چند ماه گذشته با چند مورد از این فرونشست ها در شهر تهران مواجه بودیم.

اما در سایر مناطق که عمدتا در جنوب تهران واقع است، به دلیل افت آب های زیرزمینی  و آثار تکتونیکی آن نشست زمین خطری جدی محسوب می شود و باید به آن توجهی فوق العاده کرد. به گفته زرگران، طبق بررسی ها، مناطق ١٦، ١٧، ١٨، ١٩ و ٢٠ شهرداری تهران و شهرهای اسلامشهر، شهریار، چهاردانگه، نسیم شهر، صباشهر و کهریزک تحت تأثیر فرونشست دشت تهران قرار دارند. او ادامه داد: در منطقه وسیعی از جنوب غرب تهران به مساحت حدود ٦٠٠ کیلومتر مربع، پدیده نشست زمین رخ داده و این نشست کردن همچنان ادامه دارد و این درحالی است که حداکثر میزان نشست در برخی از مناطق دشت تهران نیز ٣٦ سانتیمتر گزارش شده است.

خروجی های راه آهن تهران – جنوب و تهران – تبریز در لبه تیغ

رئیس کمیسیون کشاورزی و آب تهران با اشاره به اهمیت پدیده فرونشست در دشت تهران گفت: در کل، حدود ١٢٠ کیلومتر خط راه آهن و ٢٥ کیلومتر از خطوط مترو، حدود ٢٠٠ کیلومتر اتوبان های بین شهری، حدود ٢٣٠٠ کیلومتر راه ها و معابر شهری و بین شهری اصلی و فرعی، ٢ انبار مواد نفتی و سوختی و ٤٤ جایگاه پمپ بنزین و ١٥ جایگاه پمپ گاز، ٧ ایستگاه گاز، ٣٠ کیلومتر طول لوله نفت و نیز بیش از ٧٠ کیلومتر خطوط فشار قوی و بیش از ٢٠٠ کیلومتر خطوط اصلی گاز در محدوده فرونشست تهران قرار دارد. گفتنی است شاخه های جنوبی مترو به سمت اسلامشهر و حرم مطهر و همچنین بخش هایی از خطوط مترو در مرکز شهر در این محدوده واقع شده است.

فرونشست زمین در جنوب تهران جدی است

در نشست روز گذشته جواد میبدی، مدیرکل دفتر نظام های بهره برداری و حفاظت آب و آبفای وزارت نیرو اعلام کرد: برخی اقدامات مجلس شورای اسلامی در دوره های گذشته منجر به تشدید این بحران شده به طوری که در سال ٨٤ با تصویب قانونی، حق النظاره از صاحبان چاه های مجاز را مجانی کرد. به گفته او برای اجرای هرچه بهتر طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب های زیرزمینی، بسترهایی آماده شده است.

شهبازی، نماینده سازمان زمین شناسی نیز در این جلسه با بیان این که متوسط نشست زمین در شهر تهران، حدود ٥ سانتی متر است و رقم ٣٦ سانتی متر حداکثر میزان ثبت شده در دشت تهران است، بر ضرورت ارایه راهکارهای اساسی در مدیریت منابع آب تأکید کرد و ارایه نشدن راهکار سازه ای برای جلوگیری از فرونشست زمین و وجود برخی پیچیدگی ها در دشت تهران را ازجمله موانع پیش روی حل این بحران دانست.

منبع: روزنامه شهروند -ایران جیب

گردآوری:  مرجع آنلاین صنعت ساختمان  تهران سازان

www.TehranSazan.com
بانک اطلاعات ساختمان